|
22 juni 2010
Voorbereiding op de wal en de skippersmeeting
Daar ga je dan, op naar je eerste surfwedstrijd! Gelijk ook maar de eerste tip: neem altijd AL je surfspullen mee naar de wedstrijd. Een veel gemaakte fout is om 's morgens te denken dat het die dag toch niet zo hard gaat waaien, om vervolgens al de kleine zeiltjes thuis te laten. Maar in Nederland weet je het maar nooit met de wind!! Hoe vaak ik al mensen aan de kant heb zien blijven staan omdat ze iets thuis hadden gelaten...... Neem dus altijd alles mee.
Zorg er ook voor dat je ruim op tijd bent. Minstens een uur voor de geplande skippersmeeting, liever nog anderhalf uur. Meld je op tijd bij het wedstrijdcomite aan.
De tijd tussen de skippermeeting en de eerste start is vaak rommelig en erg kort, meestal maar een half uurtje. Zorg er dus voor dat je je spullen opgetuigd klaar hebt liggen VOORDAT de briefing begint. Trek je wetsuit alvast aan. Het liefst heb je vooraf al even gevaren om te kijken of je zeilkeuze de juiste is. Eet en drink voldoende en wacht rustig af. Als je tijd over hebt kunt je natuurlijk ook gewoon je concurrenten aan de praat houden, zodat die dadelijk tijd tekort komen. ;)
Tuig je spullen op tijd op
Nog even de latten tunen
Kijk voor de skippermeeting alvast even over het wedstrijdwater. Meestal heeft de organisatie de boeien voor de baan al op hun plaats gelegd. Dan weet je maar vast waar ze liggen. Alleen de startlijn (de startboot en de "pin-end" boei) wordt pas een kwartier voor de start erin gelegd, zodat met de laatste winddraaiingen rekening kan woren gehouden.
De baan wordt erin gelegd
Dan worden de deelnemers voor de skippermeeting bij elkaar geroepen.
Tijdens de skippersmeeting legt de wedstrijdleider uit welke baan gevaren wordt (waar liggen de boeien, hoeveel ronden worden er gevaren) en hoe de startprocedure is (welke vlaggen worden getoond, welke geluidsignalen horen daarbij). Ook wordt vaak nog iets over de windverwachting gezegd.
Let goed op bij de skippersmeeting! Leer uit je hoofd welke signalen er bij de startprocedure worden gegeven. Soms worden er twee wedstrijden direct achter elkaar gevaren zonder dat je eerst terug naar de wal gaat. Dat heet dan twee wedstrijden "back-to-back".
De wedstrijdleider
Vraag het gewoon als iets je niet duidelijk is. Ook topsurfers stellen soms domme vragen. Dus niemand neemt het je kwalijk als jij de eerste keer niet alles tegelijk begrijpt. Schiet anders de wedstrijdleider direct na de skippermeeting even aan. Die is altijd bereid om je e.e.a. nog even rustig uit leggen.
Vraag het als iets je niet duidelijk is
Van de skippermeeting naar de start
Concentreer je na de skippermeeting op wat je nog moet doen. Doe het rustig aan, jij bent immers al klaar!! Laat je niet gek maken door tegenstanders met woeste verhalen of zenuwachtige opmerkingen. Controleer of je niets vergeten bent. Heb je je starthorloge omgedaan? Heb je het starthesje aangetrokken dat de organisatie heeft uitgedeeld?
Alles is klaar voor de start
Hou je concurrenten in de gaten
Pas op! Sommige ervaren wedstrijdsurfers wachten tot het allerlaatste moment om het water op te gaan. Ook hun voorbereidingen doen zij op het laatste moment om hun directe concurrenten zand in de ogen te strooien. Maar laat je niet misleiden, op hun routine doen zij alles twee keer zo snel dan jij. Als je op hun initiatief wacht ben je gegarandeerd te laat aan de startlijn om op het vijf-minutensignaal je starthorloge in te kunnen drukken. Wees eigen wijs en trek je eigen plan.
Ga vroeg het water op
Ga dus liever vroeg het water op en controleer je setje. Kijk nog eens over het water waar ze de boeien neergelegd hebben, dan weet je tenminste waar je dadelijk naar toe moet. Let op wat de de startboot doet. Zodra de startlijn erin ligt check je welke zijde van de startlijn het gunstigst is: de startboot of de boei (pin-end). Bedenk waar en hoe je wilt starten. Daarna vaar je rustig in de buurt van de startboot wat heen en weer, wachtend op de eerste signalen van de startprocedure.
Zo gaat een formulastart in z'n werk!
De signalen tijdens de startprocedure kunnen bijvoorbeeld als volgt zijn:
- nog-vijf-minutensignaal: Rode vlag omhoog + geluidsignaal;
- nog-vier-minutensignaal: Gele vlag omhoog
- nog-een- minuutsignaal: Gele vlag naar beneden
- startsignaal : Rode vlag naar beneden + geluidsignaal
En soms wordt vlak voor het begin van de startprocedure nog een blauwe vlag getoond (als waarschuwing dat het gaat beginnen).
Nog vijf minuten:
De startprocedure gaat beginnen. Zorg dat je in de buurt van de startboot dobbert als er een blauwe vlag wordt getoond en let goed op wat er in de boot gebeurd. Rond de boot is het druk; iedereen wil het eerste signaal niet missen.
Zodra het vijf-minuten-signaal wordt gegeven (geluidsignaal en de rode vlag omhoog) start je je horloge. Daarna vaar je een stukje van de startlijn weg zodat je even de ruimte hebt. Je hebt nu nog een paar minuten de tijd. Daarbij moet je niet teveel benedenwinds van de startlijn verzeild raken. Je moet met gemak in één slag de startlijn weer kunnen bereiken.
Nog twee minuten:
Het wordt nu hectischer. Met nog ongeveer twee minuten te gaan hebben de meesten surfers hun defintieve startkeuze gemaakt: starten over bakboord of over stuurboord. Dat zie je ook op het water. De bakboordstarters -normaal gesproken het grootste deel van het veld- verzamelen zich rechts naast de startlijn voorbij de startboot: in de "wachtkamer". De stuurboordstarters hebben zich links van de "pin-end"boei verzameld. Op de startlijn zelf zie je nauwelijks surfers. Ook jij moet nu op een strategisch gekozen uitgangspositie gaan liggen. Laat je niet van de wijs brengen door zenuwachtig roepende concurrenten, concentreer je op de tijd en je positie t.o.v. de startlijn.
Surfers in de wachtkamer achter de startboot (gezien vanuit de pin-end)
Nog één minuut:
Bij het nog-een-minuut-signaal zie je vanuit de wachtkamer een treintje surfers ontstaan. De bakboordstarters die laag bij de pin-end willen starten varen als eerste langs de startboot op en glijden halve wind langs de startlijn richting pin-end. De kunst is het natuurlijk om op het startsignaal full-speed bij de pin-end over de lijn te stuiven.
De bakboordstarters die meer in het midden op de startlijn willen starten vertrekken zo’n 20 seconden later uit de wachtkamer, en degene die vlak bij de startboot over bakboord willen starten blijven vanzelfsprekend het langst in de wachtkamer hangen.
Hierna een fotoserie van Lieuwe Faber tijdens de laatste minuut voor een start op het Tjeukemeer (Nederlands Kampioenschap Formula 2006):
Nog minder dan één minuut te gaan
Nog een halve minuut
Nog vijf seconden
Nog drie seconden
Nog één seconde
START!!!!!
Je ziet: een goed timing bij de start is essentieel!!
Stuurboordstarters:
De stuurboordstarters willen meestal zo dicht mogelijk bij de pin-end over de startlijn. Zij nemen de gok dat er een gaatje in het rijtje bakboordstarters valt waar zij net doorheen kunnen. Lukt dat dan hebben ze een wereldstart, met vervolgens een eerste kruisrak met vrije wind. Vinden ze het gaatje niet dan is hun start volledig verprutst. Niet iets voor beginners dus. Stuurboordstarts zijn alleen zinvol bij een lange startlijn en relatief weinig deelnemers. Dan is de kans groter om een gaatje te vinden.
Stuurboordstarts zijn risicovol!
Mijn tips voor je eerste formulastarts
Tip 1:
Start de eerste wedstrijden altijd met je zeil over bakboord, dan heb je voorrang boven de stuurboordstarters. Starten over stuurboord is zeer riskant. Hiervoor moet je stalen zenuwen en veel durf hebben en erg vastberaden zijn. Ook moet je geen angst hebben voor een kras of een gat in je board.
Tip 2:
Start op een plek waar wat meer ruimte is. Er kan er maar één op de meest favoriete plek starten, maar minstens tien ervaren wedstrijdsurfers azen op dat ene plekje. Aan de minder favoriete kant van de startlijn heb je meer vrije wind na het startschot. Als jouw start scherp was, je boardsnelheid goed genoeg en je houdt vrije wind, dan is de kans groot dat je na een half kruisrak nog steeds voor ligt op verschillende topsurfers die aan de favoriete kant helaas niet goed wegkwamen.
Tip 3:
Zorg dat je niet direct naast een echte topsurfer start. Hij gaat je na het startschot met z'n hogere snelheid direct voorbij, of hij loopt hoger aan de wind dan jij. Uiteindelijk heb jij er alleen maar last van.
Tip 4:
Creeer met nog 20 seconden te gaan voor het startschot een gat tussen jou en de surfer, die voor je vaart. Dat doe je door iets langzamer te varen en de mannen achter je wat op te houden. Maar voorkom wel dat ze je voorbij varen!! De laatste tien seconden pomp je jezelf uit alle macht naar de maximale snelheid waarbij je gebruik maakt van de ruimte voor je.
Tip 5:
Ga op z’n laatst vijf seconden voor het startschot in je voetbanden staan. Op twee seconden voor het startschot loef je "full speed" op naar de upwindkoers en val je in het startschot. Op deze manier kan je achterligger je nooit direct afdekken. En als je voorligger niet op tijd snelheid heeft gemaakt ben je hem in de eerste meters na het startschot al voorbij gevaren.
Startstrategie: de juiste zijde van de startlijn kiezen
Bij formulawedstrijden start je altijd tegen de wind in, je begint dus met een kruisrak. Als de startlijn precies haaks op wind is gelegd maakt het in theorie niet uit waar je start. Maar vrijwel altijd ligt de startlijn een beetje scheef. Een zijde is dus voordeliger. Maar hoe kom je er achter welke zijde dat is? Hieronder drie verschillende manieren. Daarbij ga ik er voor het gemak maar even vanuit dat, zoals in 99% van de gevallen, de startboot rechts ligt en de pin-endboei links.
Methode 1: een proefstart met een maatje
Maak met een maatje een proefstart. De een vaart vanaf de startboot over bakboord weg, en de ander tegelijk vanaf de pin-end over stuurboord. Ergens in het midden kruis je elkaar,. Degene die VOOR de ander langs kruist is vanaf de gunstigste zijde van de startlijn vertrokken.
Op het plaatje hierboven kruist de groene starter voor de rode starter. De pin-end is dus de gunstige zijde. Deze methode is nauwkeurig, maar je hebt er wel een maatje voor nodig.
Methode 2: maak zelf proefstartjes vanaf beide zijden
Maak in je eentje eerst een proefstart vanaf de startboot over bakboord, vaar direct door naar de pin-end en maak vervolgens een proefstart vanaf de pin-end over stuurboord. De plek waar de twee denkbeeldige lijnen elkaar kruisen is bepalend. Ligt die plek meer aan de zijde van de startboot dan moet je bij de startboot starten. Ligt het denkbeeldig kruispunt meer bij de pin-end dan is vertrekken vanaf deze boei het gunstigst.
Op het plaatje hierboven ligt het snijpunt van de blauwe lijnen dichter bij de pin-end dan bij de startboot. De pin-endzijde is dus het gunstigst. Zelf vind ik dit een tamelijk onnauwkeurige methode.
Methode 3: met de kop in de wind liggen
Ga met je board midden op de startlijn liggen en draai met de kop in de wind. Je zeil hangt dus precies midden over de achterzijde van je board. Ga voor de mast staan en kijk naar beide uiteinden van de startlijn. Het uiteinde waar je je hoofd het verst voor om moet draaien is de gunstigste zijde.
Op het plaatje hierboven moet je je hoofd verder draaien om de pin-endboei te kunnen zien. De pin-endzijde is dus het gunstigst. Het vereist wel even wat oefenen om ervaring met de methode op te doen. Maar toch heb ik een voorkeur voor deze methode omdat ie weinig tijd vraagt en omdat je niet afhankelijk bent van een maatje.
LET OP: deze methoden zeggen er dus niets over of je met je zeil over bakboord, of over stuurboord moet starten. Ze helpen je alleen maar uit te vinden WELKE ZIJDE van de startlijn het gunstigste vertrekpunt is (startboot of pin-end). Ik raad je aan om in het begin uitsluitend met het zeil over bakboord te starten. Als je dat doet heb je nog altijd de keuze uit een lage start (bij de pin-end) of een hoge start (bij de startboot).
Nog een weetje: een ervaren startcommité probeert meestal de pin-endzijde van de startlijn er wat gunstiger in te leggen. De vloot verdeelt zich dan doorgaans wat beter over de lijn.
Als toch de startbootzijde het gunstigst is ontstaat daar bij de start vaak een grote chaos, terwijl er aan de pin-endzijde niemand wil starten. Een tip voor die situatie: wees eigenwijs, start dan dus WEL bij de pin-end of beter nog, in het midden van de startlijn. Daar heb je in ieder geval vrije wind. Bij de onderstaande foto’s van Lieuwe Faber tijdens het NK 2007 in Almere is de zijde van de startboot gunstiger. De meeste surfers willen dus daar starten.
Toch besluit Nederlands kampioen Dennis Littel (NED-13) uit het gedrang en met veel snelheid vanaf het midden van de startlijn te vertrekken.
Door zijn hoge startsnelheid neemt hij direct een voorsprong en heeft hij veel vrije wind.
Startstrategie: Wanneer over bakboord starten, wanneer stuurboord?
De keuze om over bakboord of over stuurboord van de startlijn vertrekken hangt van een aantal factoren af. Grofweg in volgorde van belangrijkheid zijn dat:
1. De voorrangsregels.
2. Welke zijde van de startlijn is het gunstigst?
3. Hoe lang is de startlijn?
4. Waar verwacht jij de beste wind in het upwindrak?
5. Wat doen je tegenstanders?
1. De voorrangsregels.
Daar zit weinig variabels in. Omdat surfers met het zeil over bakboord nu eenmaal voorrang hebben boven surfers met het zeil over stuurboord verdient het als basis de voorkeur om over bakboord te starten.
2. Welke zijde van de startlijn is het gunstigst?
Als de startbootzijde (rechts) het gunstigste vertrekpunt is is eigenlijk ALLEEN een start met het zeil over bakboord zinvol. Als je over stuurboord probeert te starten loop je altijd in een kluwe bakboordstarters vast, die bovendien ook nog vanuit een gunstigere positie dan jij starten. Hooguit kun je overwegen om hoog over bakboord te starten en direct na de startlijn overstag te gaan om de vrije wind te zoeken. Dan heb je wel op voorhand al zo’n honderd meter op je tegenstanders verloren.
Als de pin-endzijde (links) van de startlijn het gunstigst is kun je wel overwegen om over stuurboord te starten. Of dat zinvol is hangt weer van de onderstaande factoren af.
3. Hoe lang is de startlijn?
Bij een lange startlijn en weinig deelnemers kun je eerder overwegen om over stuurboord te starten. Dan is het immers veel makkelijker om tussen bakboordstarters door te komen dan bij een korte startlijn en veel deelnemers.
4. Waar verwacht jij de beste wind in het eerste upwindrak?
Deze factor is echt iets voor de “hogeschool”surfers en wordt eigenlijk ook weer door verschillende dingen bepaald.
Geografische factoren: Zodra de baan en de startlijn erin liggen kun je de geografische factoren bepalen. Hoe lang kun je een bakboorslag maken voor je bij de wal komt; en hoe lang en stuurboordslag? De langste slag heeft vaak de voorkeur.
Zorgt de wal waar je dan naar toe vaart misschien voor een gunstige winddraaiing? Wind heeft bij een wal meestal de neiging om iets haakser naar de wal te draaien. Bij een schuin op de windrichting liggende wal is dat effect vaak merkbaar. Ook is de wind in de buurt van een wal door een venturie-effect, op sommige plekken net wat harder. Maar niet overal.
Lucht en wolken: Vanaf een kwartier voor de start moet je -zeker bij buiig weer en lange upwindrakken- de lucht in de gaten houden. Onder (donkere) wolken zit vaak meer wind. Let dus op de voorbijtrekkende wolkenpatronen en probeer in de laatste vijf minuten in te schatten of er tijdens het eerste upwindrak een wolk aan de linker- of rechterzijde van de baan voorbij gaat trekken.
Let op de wolken in de lucht
Wateroppervlak: Ook moet je de laatste vijf minuten voor de start het water in de gaten houden. Kijk of je in de richting bovenboei een vlaag op het water ziet aankomen waar je na de start gebruik van zou kunnen maken. Handig om te weten is dat een windvlaag zich als een waaier over de ruimte verspreid. Je kunt in het kruisrak dus ook nog de goede kant (gunstige upwindslag) en de slechte kant (ongunstige upwindslag) van een vlaag tegenkomen. Je ziet: er is nog veel te leren.....
Een vlaag op het water
5. Wat doen je tegenstanders?
Het heeft weinig zin om midden in een pak van 20 surfers te proberen om naar de koppositie te surfen. Zoek dus voor, tijdens en direct na de start vooral vrije wind.
Succes met het bepalen van je startstrategie!!
